Waarom een eigen subwoofer ontwikkelen?
Op een handvol hele dure merken en uitvoeringen na, ontwikkelen de meeste fabrikanten hun PA-subwoofers primair op basis van ontwikkelings-, productie- en transportkosten. Daarbij doen ze hun best om, meestal geforceerd, tot aantrekkelijke specificaties te komen. Vaak is het gevolg hiervan dat de subwoofers verre van gebalanceerd en definieert klinken. Dit komt mede door de keuze voor een suboptimale driver en suboptimale kast met zwakke kastconstructie en/of te krap bemeten basreflexpoort. Naast de matige klank worden ook de beloofde volumes in praktijk niet gehaald, zelfs als je rekenkundig een ruime crestfactor toepast.
Vanwege deze tekortkomingen vroegen we ons af wat er zou gebeuren als we een subwoofer zouden ontwikkelen waarbij we de geluidskwaliteit en laagdoorloop wel op de eerste plek zouden zetten. Hiervoor hebben we een programma van eisen opgesteld met onder andere de volgende elementen in volgorde van prioriteit:
- Laagdoorloop tot minimaal 30hz.
- Hoge algehele geluidskwaliteit met vlak frequentieverloop.
- Hoog volume.
- De mogelijkheid om met DSP de output rond 63hz veilig te verhogen.
- Afmetingen en gewicht.
- Totale kosten.
Natuurlijk is het verder belangrijk dat al het bovenstaande binnen de technische limieten past, zoals bijvoorbeeld warmteontwikkeling en maximale conusuitslag.
De ontwikkeling
Om tot het hoogst haalbare resultaat te komen hebben we vervolgens vele tientallen potentieel interessante drivers gesimuleerd, ieder onder talloze omstandigheden. Uiteindelijk hebben we gekozen voor een zeer hoogwaardige driver van een vooraanstaand merk op het gebied van evenementenaudio. Met de specificaties van de gekozen driver, spreadsheets en CAD-software hebben we vervolgens een welhaast compromisloze kast ontworpen die een perfecte match vormt met de driver en het programma van eisen. Hieronder volgen een aantal eigenschappen van de kast:
- De kast heeft een 36mm dikke baffle met minimale overhang in alle richtingen. De baffle vormt vervolgens direct en indirect, via een kruisbracing, één geheel met alle delen van de kast. Hierdoor ontstaat er een enorm solide fundament voor de driver.
- De onder een hoek geplaatste kruisbracing versterkt de algehele kastconstructie en beperkt interne verliezen. De plaatsing onder een hoek van 10 graden zorgt er daarnaast voor dat het ontstaan van interne staande golven sterk wordt beperkt.
- Elk individueel paneel heeft een eigen resonantiefrequentie buiten het werkingsgebied van de subwoofer. Geen enkel paneel is bij onderlinge vergelijking exact hetzelfde. Hierdoor voorkom je een opeenstapeling van resonanties.
- Na constructie gedraagt de kast zich als monoliet waarbij de resonantiefrequentie van de kast als geheel ver buiten het werkingsgebied van de subwoofer ligt. Hierdoor is de kast akoestisch inert.
- De basreflexpoort is zodanig ontworpen en geconstrueerd dat de poort zelf geen hoorbare bijgeluiden produceert. De interne luchtsnelheid blijft daarbij, zelfs onder maximale last, onder de 16 meter per seconde.
- De kast is volledig vrij van lekken. De contactpunten van alle gebruikte panelen en onderdelen zijn meervoudig geseald.
- De kast is opgebouwd uit kwalitatief hoogwaardige multiplex van duurzaam hardhout voor optimale stevigheid, slijtvastheid en compressie.
- Het beschermingsrooster is op dermate afstand geplaatst dat zelfs bij maximale conusuitslag er geen noemenswaardige luchtcompressie ontstaat.
- Intern worden enkel hoogwaardig componenten gebruikt zoals een 2x 4mm2 OFC slijtvaste kabel en een Neutrik SpeakOn connector.
Een resultaat om trots op te zijn
De 18 inch subwoofer klinkt zonder enige elektronische afregeling van nature al ronduit geweldig. De allereerste test zorgde een half uur lang voor tranen in onze ogen. Alle muzikale verwachtingen werden vanaf de eerste klanken meteen overtroffen, terwijl de lat in het hele proces al hoog lag. We hebben ons bij de totstandkoming van het idee, het ontwerpen en de constructie laten inspireren door een vooraanstaand merk als Funktion-One.
“Hij omarmt je met een gevoel van warmte, luxe en zijdezachtheid. Pure emotie dus!”
Latere tests bevestigen dit beeld. Zo hebben we de subwoofers in een zaal getest, samen met een set festivalwaardige touring grade toppen (RCF NX 985-A). Zelf bij muzikale volumes, gemiddeld boven de 115dB(A) op 6 meter afstand, met een enorme hardstyle-bult in het laag (21db boven pink noise), klonken de twee subwoofers enorm gecontroleerd, zuiver, zonder bleed, zonder bijgeluiden en vol definitie terwijl je de vliegenvanger bij ingang met dichte deur op de drukgolven zag bewegen. En dit allemaal met nog een flinke hoeveelheid reserve in vermogen ook.
Echter, uiteindelijk is er maar één ding dat echt telt, namelijk het gevoel dat deze subwoofer teweegbrengt: hij omarmt je met een gevoel van warmte, luxe en zijdezachtheid. Pure emotie dus!
Specificaties
Hoewel het absoluut niet nodig is, kan met minimale DSP een vlak frequentieverloop gecreëerd worden van 30 tot 200hz (-1,5dB) met doorloop naar 26hz (-10dB). Muzikaal is dit meestal veel te veel van het goede. Enige natuurlijke afloop in het laag is meestal juist wenselijk.
Qua pure output zijn we misschien wel het meest verrast en tasten we nog een beetje in het duister. We beschikken niet over gespecialiseerde apparatuur om, in dit specifieke geval, de maxSPL correct te meten. Dit heeft te maken met een geluidsdruk boven de 130dB in combinatie met meetbare muzikale informatie tot onder de 10hz (ondanks een HPF). Gangbare decibelmeters en meetmicrofoons slaan dicht bij een combinatie van dergelijke waarden.
Toch kunnen we wel iets zeggen over de output van onze subwoofer door deze in de praktijk te vergelijken met andere speakers en subwoofers waarvan de waarden wel bekend en betrouwbaar zijn. Daarnaast kunnen we onze subwoofer vergelijken met andere subwoofers met vergelijkbare constructie, drivertechnologie en driverkwaliteit. In alle gevallen komen we uit op een maxSPL van 140dB of meer. Het belangrijkste is dat dit muzikaal tijdens pieken ook echt duurzaam gehaald kan worden zonder kunstmatige bulten en binnen de technische grenzen van het systeem.
Gezien de specificaties speelt deze subwoofer, samen met bijpassende versterker en speakermanagementsysteem in de league van serieuze touring subwoofers. De gezamenlijke output van twee stuks van onze Disruptor-ONE ligt minimaal in de regionen van dubbele 18 inch subwoofers zoals de RCF SUB 9006-AS. Een set overstijgt daarmee ruim de output van een d&b Audiotechnik J-sub.
Interesse?
Op dit moment hebben we twee van deze subwoofers in ons serviceprogramma opgenomen voor verhuur en we willen groeien. Als je vroegtijdig reserveert is het voor ons mogelijk om vier stuks aan te bieden. Neem gerust vrijblijvend contact op met je wensen ten aanzien van je evenement. Wij zullen je vervolgens een passend voorstel doen.